Anh Lê mạnh Tuấn có gửi cho chúng tôi 5 tấm ảnh và mấy giòng chữ:

"Tôi thường xuyên vào trang Hoa lan việt nam và tìm được nhiều thông tin bổ ích, nhưng rất tiếc vẫn chưa có đóng góp cho các anh chị được bức ảnh nào. Rất may mấy lần công tác trong các khu rừng đặc dụng Việt Nam tôi sưu tầm được một số loài có vẻ rất kỳ thú và gửi cho các anh chị xem cũng như có lời bình."

1

2

3

4

5

Những cây lan kể trên, có lẽ rất lạ lùng với anh Tuấn và nhiều người chúng ta bởi vì đây không phải là những cây lan chúng ta thường thấy. Nhưng nếu chịu khó vào mục Lan Rừng Việt Nam từ A đến Z và tìm tòi kỹ lưỡng chúng ta sẽ có những nhận xét như sau:

Ảnh số 1 và 2 là một giống lan Bulbophyllum nào đó vì không có hoa rất khó lòng nhận diện. Loài lan này có khoảng 90-100 giống mọc tại Việt Nam và mỗi năm người ta lại tìm thêm ra nhiều giống mới. Hiện nay có khoảng 20 giống chưa được các chuyên gia định danh.

Ảnh số 3 hình chụp hoa rất nhỏ nên không thể đoan chắc, nhưng có lẽ là cây Lusia morsei hay Lusia tonkinensis, tên Việt là lan cành Giao hay lan San Hô.

Hình: Nguyễn minh Đức

Hình: Karel & Alex Petrzelka

Ảnh số 4-5 có lẽ là cây Galeola kuhlii. Trong các tài liệu, loài lan này trên thế giới có khoảng 10 giống. Việt nam có 2 giống đó là: Galeola nudifolia và Galeola kuhlii, nhưng theo Gunnar Seidenfaden, Phạm hoàng Hộ, Trần Hợp đều nói Galeola kuhlii chỉ là đồng danh của Galeola nudifolia. Chúng tôi không sao tìm thấy hình ảnh của cây Galeola kuhlii nhưng so sánh hình ảnh chiếc hoa của Lê mạnh Tuấn và hoa của Đinh quang Diệp chúng ta thấy 2 bông hoa này khác nhau rất nhiều.

Leonid Averyanov

Đinh quang Diệp

Vậy chúng ta có nên vội vã kết luận rằng hình ảnh của Lê mạnh Tuấn là Galeola kuhlii hay cây Galeola nudifolia giống như câu ca dao:

"Ta với mình tuy hai mà một
Mình với ta tuy một mà hai"

Giá như anh Lê mạnh Tuấn và các bạn khác khi thấy cây lan lạ, xin chụp ảnh hoa gần hơn, nghiêng ngửa khác nhau và ghi rỏ chi tiết kich thước, địa điểm tìm được và thời điểm nào, như vậy may ra còn có thể tìm được manh mối.

Chuyện này chúng ta đành phải chờ các khoa học gia lên tiếng xem sao.

6-2010