Hoàng Thảo Kim Thoa

21/09/201306:10:00(Xem: 16030)
Gần đây trên mục Hoa lan và Bạn Đọc, anh Hoàng Phước Bình có hỏi: Tôi thật lúng túng khi phân biệt 2 loài: Kim thoa và Long nhãn. Hiện tôi đang có một giò lan tên ghép Kim thoa long nhãn. Xin được giải đáp. Đa tạ!

HoangThaoKimThoa1Thực thà mà nói chúng tôi cũng cảm thấy bối rối vì tên Việt của các cây lan, không mấy am tường, bởi vì mỗi nơi gọi một khác. Những tên này do môt người nào đó ngẫu hứng đặt ra và những người khác gọi theo và mỗi nơi gọi một khác thí dụ như cây Dendrobium chrysotoxum có nhiều tên: Kim Điệp, Hoàng lap, Kiều, Hoàng lan, Nến vàng, Thủy tiên hoàng lạp v.v...

Sau đó anh Bình có cho biết thêm cây Kim Thoa long nhãn có tên khoa học là Dendrobium clavatum. Trên Internet, giới chơi lan tại quê nhà cho rằng cây Hoàng thảo Kim Thoa và cây Thủy tiên long nhãn là 2 cây khác nhau và người nào đó dùng 2 tên: Kim Thoa và Long nhãn nhập vào là một.

Theo Dy Lê: cây Kim Thoa: Den. clavatum trong họng có đốm mầu nâu đỏ còn cây Long nhãn: Den. fimbriatum có đốm mầu nâu đen.

Theo Xuân Phong: Qua quá trình bán lan XP thấy có đến 4 loại: kim thoa họng cam đen Den. chryseum - kim thoa họng đen (kim thoa long nhãn) không biết tên khoa học. - Long nhãn (cây cao to giống thái bình môi hài ra hoa ở thân già rụng lá) Den fimbriatum và một loại long nhãn nữa toàn thân xanh rì không rụng lá, hoa rất giống nhưng nhỏ hơn long nhãn có nguồn gốc Điện Biên. Bổ xung thêm chút thông tin là long nhãn có ren ở lưỡi còn kim thoa thì không. Thêm một chút nữa là: Kim thoa là kim thoa; Long nhãn là long nhãn, không có tên long nhãn kim thoa hay kim thoa long nhãn, cái tên ghép kia có lẽ để phân biệt loại có họng đen hay không mà thôi.

HoangThaoKimThoa2Kim ThoaHoangThaoKimThoa3Long Nhãn

Có tên khoa học của cây lan, vào Internet tìm hiểu và chúng tôi được biết cây lan Dendrobium clavatum có các đồng danh như sau:

1. Aporum rivesii (Gagnep.) Rauschert
2. Callista aurantiaca Kuntze Dendrobium aurantiacum Rchb. f.
3. Dendrobium aurantiacum var. denneanum (Kerr) Z.H. Tsi 1999
4. Dendrobium aurantiacum var. zhaojuense (S.C.Sun & L.G.Xu) Z.H.Tsi
5. Dendrobium chryseum var. bulangense G.Z. Ma & G.J. Xu 1992
6. Dendrobium chryseum Rolfe, Gard. Chron., ser. 3,. 3: 233. 1888
7. Dendrobium clavatum Lindl. 1851-2
8. Dendrobium clavatum Wall. ex Paxton 1852
9. Dendrobium clavatum var. aurantiacum (Rchb. f.) T. Tang & F.T. Wang 1951
10. Dendrobium denneanum Kerr 1933 Dendrobium flaviflorum Hayata 1911
11. Dendrobium rivesii Gagnep. 1930
12. Dendrobium rolfei A.D. Hawkes & A.H. Heller 1957
13. Dendrobium tibeticum Schltr. 1921
14. Dendrobium zhaojuense S.C.Sun & L.G.Xu 1988

Như vậy chẳng riêng gì chúng ta mà cả các khoa hoc gia trên thế giới cũng đặt tên cho một cây lan với nhiều tên gọi khác nhau. Nhưng có một điều là khi công bố, họ có chứng minh hình ảnh và tư liệu của cây lan, còn chúng ta thì không. Với các hình ảnh tư liệu đó các khoa học gia sau này mới xác định tên nào công bố trước là tên chính thức, tên nào sau chỉ là đồng danh (synonym). Như vậy chúng ta thấy cây Den. clavatum và Den. chryseum cũng chỉ là một còn cây Den. fimbriatum thực sự là một cây khác hẳn.

HoangThaoKimThoa4Den. clavatum
HoangThaoKimThoa5
Den. chryseum
HoangThaoKimThoa6Den. fimbriatum

Theo các khoa học gia, mầu sắc hay sự đậm nhạt không phải là yếu tố để phân biệt, nhưng hình dáng, cấu trúc của bông hoa và thân lá mới là chính yếu. Nhìn vào hình ảnh cây Den. clavatum ta thấy lưỡi hoa và cây Den. chryseum không có những sợi ren dài cây Den. fimbriatum. Như vậy sự nhận xét của bạn Xuân Phong rất là xác đáng.

Khi thắc mắc chúng ta thường vào Internet để tìm hiểu, nhưng nên tìm ở những nguồn đáng tin cậy, vì hình ảnh trên mạng nhiều khi không chính xác và chuyện nhầm lẫn cũng là thường tình.

Westminster 8-2013
Bùi Xuân Đáng
© 2004 Bản quyền thuộc Hoa Lan Việt Nam [HoaLanVietNam.org]
Xin ghi rõ nguồn hoalanvietnam.org khi bạn lấy thông tin từ website này.
Điều Hành bởi Xuong Nguyen
• Email Info: • Email WebMaster: